pers: Eeuwenlange strijd tegen water naar het archief



Artikel uit De Stentor van 23-06-2005

Eeuwenlange strijd tegen water naar het archief

door BERT FELIX

23 JUNI 2005 - APELDOORN - Waterschap Veluwe draagt vanmiddag zijn
archief over aan de gemeente Apeldoorn. Die brengt het onder in het
archief van de gemeente, gevestigd in het gebouw van CODA aan de
Vosselmanstraat. Volgens het waterschap kan het archief daar optimaal
worden bewaard en is het er voor een breed publiek toegankelijk. Het
oudste archiefstuk dateert uit 1595.

http://www.destentor.nl/gfx/gfx_nieuw/kranten/STN/artikelvisuals/2760642-348030-groot.jpg
(Foto Yvonne Pieters)

Het archief beslaat in totaal 150 strekkende meter met nog eens 150
kaarten en geeft een beeld van de strijd tegen het water, zoals die in
een deel van het werkgebied van Waterschap Veluwe in de loop der
eeuwen is geleverd. Het werkgebied betreft een groot deel van de
Veluwe en de westelijke IJsselvallei tussen Dieren en Hattem.

Met de overplaatsing van de archiefstukken naar het Apeldoorns Archief
hoopt het waterschap het archief beter toegankelijk te maken voor een
breed publiek. Eerder lagen de stukken opgeslagen in de kelder van het
gemeentehuis van Twello en daarvoor nog in het waterschapshuis in ?t
Hackforts Veenhuis, eveneens in Twello.

Het archief werd daar beheerd door streekarchivaris Jan de Ruiter, die
in 1987 met het waterschapswerk begon. Het is samengesteld uit de
archieven van de voorlopers van Waterschap Veluwe, zoals het
Waterschap Oost-Veluwe, de Polderdistricten Veluwe, Brummen-Voorst en
Hattem en oudere dorpspolders en de buitenpolders Voorster en Wilpse
Klei.

Wie wil weten waarom er in de bossen bij Klarenbeek de overblijfselen
van een middeleeuwse dijk liggen en waar de IJssel in die tijd liep,
kan voortaan naar CODA. De Ruiter noemt het een mooi voorbeeld van de
waarde van het archief. ?Dat is een oud stukje van de Veluwse Bandijk,
toen de IJssel nog heel anders liep. In de archieven kun je nagaan hoe
de mensen vroeger omgingen met waterbeheersing. Er liggen brieven,
besluiten, staatjes met waterhoogten of voorstellen voor de aanleg van
dijken?.

Voor de Veluwe zijn ook de beken en sprengen en de aanleg van het
Apeldoorns Kanaal belangrijke onderdelen die in het archief zijn terug
te vinden. Want het mag dan wel ogenschijnlijk een droog gebied zijn
waar een polderdistrict niets te zoeken heeft, de werkelijkheid is
anders.

?Het is toch een soort delta, waar de beken als zij-armen naar de
grote weteringen in de IJsselvallei stromen. Die geschiedenis gaat
terug tot het leggen van de sluis van Hulsbergen bij Wapenveld. Dat
gebeurde in de middeleeuwen. De sluis is daarmee een van de oudste
elementen in de weteringen om de kwaliteit van de landerijen te
verbeteren?.

Naast een historische waarde heeft het archief ook juridisch
betekenis. Hoewel het niet dagelijks voorkomt, moet ook het waterschap
wel eens bewijzen eigenaar te zijn van een stuk grond of een
watergang. Ook die stukken worden in het archief bewaard. Tegelijk is
het archief simpelweg een wettelijke verplichting: de overheid moet
altijd kunnen aantonen hoe de zaken zijn gelopen, vertelt De Ruiter.

Het archief wordt vanmiddag overgedragen door S. Kleve, heemraad van
het Waterschap Veluwe, aan J. van Beckhoven, wethouder van de gemeente
Apeldoorn. Die draagt het archief vervolgens weer over aan A. Sportel,
directeur van CODA en daarmee van het Apeldoorns Archief. Het archief
is te raadplegen in het Kenniscentrum van CODA.

--
Heeft de Koningin net het eerste kievitsei op, moet ze alweer de
eerste nieuwe haring eten -Koot & Bie, Bescheurkalender 1986

.