Khi no'i ve^` nha^n quye^`n o+? Trung Quo^'c, ha~y no'i nho?

DT, 25.1.08


http://www.bbc.co.uk/vietnamese/regionalnews/story/2008/01/080119_humanrights_china.shtml
Paul Reynolds
BBC News

Na(m 1991, mo^.t quan chu+'c cao ca^'p cu?a Anh no'i vo+'i to^i trong
mo^.t buo^?i chie^u dda~i ta.i DDa.i su+' qua'n Anh o+? Ba('c Kinh
ra(`ng no'i vo+'i ngu+o+`i Trung Quo^'c ve^` nha^n quye^`n chi? nhu+
la` "bo.t" ma` tho^i.
DDo' la` Sir Percy Cradock, cu+.u dda.i su+' Anh ta.i Trung Quo^'c.
Khi ddo' o^ng la` tu+ va^'n cao ca^'p ve^` chi'nh sa'ch ngoa.i giao
cho thu? tu+o+'ng Anh John Major. Lu'c tro` chuye^.n vo+'i to^i, o^ng
ddang o+? tha(m Ba('c Kinh dde^? ba`n ve^` va^'n dde^` Hong Kong.
Quan ddie^?m cu?a Sir Percy la` pha't trie^?n lo+.i i'ch chie^'n
lu+o+.c vo+'i Trung Quo^'c co`n quan tro.ng ho+n la` ta^'n co^ng
nu+o+'c na`y ve^` va^'n dde^` nha^n quye^`n, mo^.t va^'n dde^` ma`
ca'c nu+o+'c phu+o+ng Ta^y co' i't a?nh hu+o+?ng.
Chuye^'n tha(m cu?a Nixon
Quan ddie^?m na`y, ta^'t nhie^n co' ngoa.i le^., dda~ tro+? ne^n pho^?
bie^'n trong gio+'i ngoa.i giao phu+o+ng Ta^y ke^? tu+` khi to^?ng
tho^'ng My~ Nixon to+'i tha(m Trung Quo^'c va`o na(m 1972 va` ke^'t
thu'c tho+`i ky` co^ la^.p Co^.ng ho`a Nha^n da^n Trung Hoa.
Trung Quo^'c ddang tro+? tha`nh mo^.t cu+o+`ng quo^'c ve^` thu+o+ng
ma.i va` nga`y ca`ng tro+? ne^n ma.nh ho+n ve^` ma(.t ngoa.i giao. Nhu
ca^`u ve^` mo^.t mo^'i quan he^. chie^'n lu+o+.c vo+'i Trung Quo^'c
ddang tro+? ne^n quan tro.ng ho+n bao gio+` he^'t.
Nha` dda`m pha'n ve^` va^'n dde^` thay ddo^?i khi' ha^.u cu?a Bo^.
Ngoa.i giao Anh, o^ng John Ashton, dda~ tu+`ng no'i ra(`ng kho^ng co'
Trung Quo^'c, no^~ lu+.c cu?a ca'c nu+o+'c kha'c trong vie^.c cho^'ng
a^'m no'ng toa`n ca^`u tro+? ne^n vo^ nghi~a.
DDi.nh nghi~a cu?a Trung Quo^'c
Ba?n tha^n Trung Quo^'c cho ra(`ng nha^n quye^`n cu?a 1,3 ty? da^n
nu+o+'c na`y ddang ddu+o+.c dda'p u+'ng ba(`ng pha't trie^?n kinh
te^', na^ng cao mu+'c so^'ng mo^.t ca'ch dda'ng ke^?.
Nhu+ng ca'c chi'nh phu? phu+o+ng Ta^y ddang chi.u a'p lu+.c tu+` ca'c
nho'm hoa.t ddo^.ng nha^n quye^`n, ca'c nho'm na`y cho ra(`ng va^'n
dde^` nha^n quye^`n cu?a Trung Quo^'c ddang bi. gia?m nhe. ddi qua'
mu+'c.
Nga`y nay, ca'c la~nh dda.o phu+o+ng Ta^y du`ng mo^.t co^ng thu+'c
nha^'t ddi.nh trong ha`nh xu+? vo+'i Trung Quo^'c.
Trong chuye^'n tha(m to+'i Trung Quo^'c, thu? tu+o+'ng Anh Gordon
Brown, chi? ne^u le^n va^'n dde^` na`y mo^.t ca'ch chung chung, ca'c
quan chu+'c cu?a o^ng cho bie^'t va^.y.
Ho. cho bie^'t nhu+~ng va^'n dde^` cu. the^? ho+n ddu+o+.c ba`n tha?o
trong mo^.t ddo^'i thoa.i ca^'p chi'nh phu? mang te^n DDo^'i thoa.i
nha^n quye^`n Anh - Trung. Cuo^.c ho.p ga^`n dda^y nha^'t die^~n ra
tha'ng hai na(m ngoa'i co' dde^` ca^.p dde^'n vai tro` cu?a lua^.t su+
ba`o chu+~a trong ca'c phie^n xu+? to^.i pha.m.
To^?ng tho^'ng Pha'p Nicolas Sarkozy ga^`n dda^y to+'i tha(m Trung
Quo^'c va` ra ve^` vo+'i nhie^`u ho+.p ddo^`ng ve^` xa^y du+.ng nha`
ma'y ddie^.n nguye^n tu+? va` thue^ mua ma'y bay. O^ng cu~ng ta^.p
trung va`o va^'n dde^` mo^i tru+o+`ng va` vai tro` cu?a Trung Quo^'c
trong thu+o+ng ma.i quo^'c te^', chu+' kho^ng pha?i la` nha^n quye^`n.
Thu? tu+o+'ng DDu+'c Angela Merkel la` mo^.t ngoa.i le^.. Na(m 2006,
ba` dda~ nha^'n ma.nh va`o va^'n dde^` nha^n quye^`n vo+'i Trung
QUo^'c trong ca'c cuo^.c ddo^'i thoa.i.
'Chi? ne^n no'i tha^`m'
O^ng Steve Ballinger thuo^.c to^? chu+'c Amnesty International ta.i
London no'i vo+'i to^i: "Gio+` khi Trung Quo^'c la` mo^.t cu+o+`ng
quo^'c kinh te^', cha('c cha('n vie^.c phe^ pha'n nu+o+'c na`y ve^`
va^'n dde^` nha^n quye^`n co' nhu+~ng dde do.a nha^'t ddi.nh, nhu+~ng
phe^ pha'n na`y gio+` se~ kho^ng ddu+o+.c ddu+a ra."
"Nha^n quye^`n la` va^'n dde^` thu+' ba chi? ddu+o+.c no'i tha^`m sau
khi ngu+o+`i ta dda~ no'i dde^'n thu+o+ng ma.i va` ngoa.i giao.
"Co^.ng ddo^`ng quo^'c te^' ca^`n thu'c e'p Trung Quo^'c thay ddo^?i
va` to^n tro.ng nhu+~ng hu+'a he.n ve^` 'ta(ng cu+o+`ng nha^n quye^`n'
khi nu+o+'c na`y ddu+o+.c trao quye^`n dda(ng cai Olympics."
Amnesty gu+?i dde^'n o^ng Brown mo^.t la' thu+ lie^.t ke^ bo^'n va^'n
dde^` ma` to^? chu+'c na`y quan nga.i - a'n tu+? hi`nh, giam ngu+o+`i
ma` kho^ng co' xe't xu+? co^ng ba(`ng, ke^'t a'n ca'c nha` hoa.t
ddo^.ng nha^n quye^`n va` quye^`n tu+. do ne^u y' kie^'n.
"Nhie^`u trang web ta.i Trung Quo^'c bi. cha(.n, trang web cu?a
Amnesty International la` mo^.t trong so^' ddo'," o^ng Steve Ballinger
cho bie^'t. Ca'c nha` cung ca^'p di.ch vu. quo^'c te^' kho^ng ne^n
ho+.p ta'c vo+'i Trung Quo^'c chu+`ng na`o nu+o+'c na`y co`n thu+.c
hie^.n lo.c ca'c ti`m kie^'m tre^n ma.ng."

.

Relevant Pages