Tsoom fwv Nploglab tua Hmoob
- From: "Yang Thao" <limxeeb2003@xxxxxxxxx>
- Date: 6 Aug 2005 14:32:09 -0700
NYob zoo Xejthim,
Tau ntau nub lawd tsis muaj ciaj txaus nrug koj thaam pem. Nub nua yuav
teb koj ob peb lu lug. Koj tsaab ntawv tim Aug 1, kuv yuav thov teb lu
puav xws:
"Koj hais li ntawd es yog cov Hmoob nyob teb chaws Meliskas no lov, los
yog cov nyob tim Nplog teb es raug ua hauj lwm rau Nplog liab? Koj puas
paub meej tiag tias cov neeg ntawd tau txais nyiaj los ntawm LPD txog
lawv kev ua hauj lwm xwj qhauj tiag? Yog paub tseeb tiag (yog cov ntawd
nyob US no) puas tsim nyog nej cov hlob mus nrog nws tham kiag? Los yog
cov hluas uas tsis xam pom nej lub niam tswv yim ua teb ua chaws lawm
xwb es lawv tsis tuaj nej tog ces nej txawm muab lawv liam tias pab
ntawd yog ua hauj lwm rau Nplog liab lawm? Tam li kuv xav xwb mas peb
cov nyob tim teb chaws Meliskas no yuav tsis muaj cov ua hauj lwm rau
nplogliab. Hos hais txog cov nyob tim Thaibteb mas, kuj tsis paub meej,
tiam sis qhov loj ntshai yuav yog cov koom haum ua teb ua chaws rov sib
nkaug, sib ntov lawv xwb paub?"
Qhov kuv has yeej muaj tseeb. Mej cov hluas kws tswv yim sib txawv los
kuv paub. Peb yog Hmoob, tsis xob tua Hmoob ntxiv lawm mog.
"Piv li PKH tau tag sim neej los twb tsis yog tuag rau Nplog tes, tseem
yog tuag rau tus tseem Hmoob nyeg tes xwb. Yog li ntawd mas peb yuav
liam tsis tau tias yog Nplog ntiav neeg tua.Yog peb lam muab iab liam
li ntawd, ntshai tsua yog lam hais kom zoo mloog xwb, qhov tseeb ces
yeej yog nyob hauv suav daws lub siab lawm."
Yog koj paub tug tua hlob Pa Kao Her lawd tais zoo kawg nawb, thov ua
tsaug. Koj ncu koj lug, kuv yuav thov koj ua ib tug pov thawj ov.
"Yog ua li cas koj thiaj li hos yuav paub taus li ntawd, los yog koj
xav xwb? Kuv xav tias kev ntsib teeb meem mas txhuas lub teb chaws
nyias yeej muaj muaj nyias teeb meem li tab sis yog yus cov neeg ua ib
cov neeg zoo, xyaum mloog lus, nyob raws nom tswv txoj cai ces kev teeb
meem yuav tshwm sim los nyaj yuav yog teeb meem me xwb. Txawm yog Hmoob
muaj kiag ib thooj av rau Hmoob kav los ntshai Hmoob haj yam yuav muaj
teeb meem tshaj li ziag no paub?
Tsis paub tas koj tuaj US xyoo twg lawd? Koj puas tau yog ib tug seem
tuag le Hmoob feem coob. Koj xaav xwb mas xaav le caag los tau, taab
sis koj cov Hmoob kws raug teeb meem yeej ua zoo kawg lawm los tseem
hlaa tsis dahu txuj kev caij tsuj ntawm luas.
"Qhov kuv hais li ntawd mas vim niaj hnub niam no, peb twb tsis muaj
teb muaj chaws, twb tsis muaj nom muaj tswv, tsuas yog neeg pej xeem
xwb es peb teeb meem Hmoob twb tshuav cig ua nplaim tawm lawm xwb mas
yog peb tseem muaj as naj thiab mas ntshai haj yam yuav sib tua tuag
kom tag."
Tub yog tim Hmoob tsis muaj teb chaws nyob, tsis muaj txuj cai lug kaav
txha has tsis noog lauv.
"Zoo siab koj tau siv roj ntshav laj lim tswv yim dag zog los pab Hmoob
tau ntau xyoo los lawm. Koj puas xav tias ua no cov hlub hlub Hmoob es
muab lawv txoj sia mus theej txhoj kiag lawm, puas tsim nyog rau lawv
txoj kev theej txhoj ntawd thiab? Rau kuv mas kuv hos xav tias ntau
zaus peb xav tias peb ua qhov zoo rau peb cov neeg, tiam sis yog peb ua
tib zoo saib qhov dav dav mas yog peb rov tsim txom peb cov neeg xwb no
laiv. Ib cov ces lawv mus mus, lawv tag lawv txoj sia yam tsis muaj nuj
nqis dab tsi hlo li. Dhau li ntawd, peb tseem mus tsim kev kub ntxov
rau peb cov kwv tij neej tsam Hmoob nyob tim Nplog teb, coob leej ntau
tus thawj coj raug Nplog muab mus hlais, mus kaw lawm los twb yog tim
peb mus tsim txoj kev kub ntxog no ntag. Ua li no puas yog peb hlub
Hmoob? Puas yog peb tua lawv, los yog Nplog tua lawv?"
Ua laag luam yeej yuav tsum nqeg peev. Tej kws ho tau raug tuag ntawd
yuav muaj nqe dua cov kws moog nqug ceg dev ua yeeb ncuab teg taw. Tsis
paub tas mej kawm txawj ntse le caag, mej ho yuav nkag sab ntxee leeg
le kod xwb. Kuv yog ib tug tau nov hab tau pum tsoom fwv Nplog txuj kev
txhub muj tsim txom hab txov tua Hmoob. Kuv muab 2 qho miv miv lug pav
rua koj noog saib, koj ho pum le caag nua thov teb kuv.
1. Xyoo 1976, April 15, thaum 1:20 pm, tsoom fwv Nploglab tau tua 6
leej Hmoob nyob lub zog Pham Maij, xeev Sanakhan, Vientiane. Nploglab
luaj phom AK rua huv tsev, ua rua cov tuab neeg lub tsev ntawd tuag kag
3 leeg ntawm chaw, 2 tug quas puj, 1 tug miv nyuas ntxhais 5 xyoos. Tug
tswv tsev hab nwg tug nam yau raug mob nyaav heev. Kaaj ntug, muaj ib
paab tub rog Nploglab tuaj txug, puab tseem yuam nwg tug tub muab leej
txiv nqaa tuaj rua puab loos tom maum kaum tsev. Muab leej txiv tso pw
ntawm maum kaum huv cov aav, ib tug tub rog Nploglab xuas phom AK tua
nwg hauv sab rua nwg tsev neeg saib. Tsib lub qhov muas txwv sib caab
ntsaws ntawm hauv sab, ua rua tug Hmoob ntawd tu sav nrho taam sim.
Dhau ntawd, Nploglab yuam kuas nwg tsev neeg muab log kuas taag nrho
rua nub ntawd, tsis pub ua daab ua qhua lawv Hmoob kev cai hab yuav
tsum muab log rua huv zog, tsis pub coj moog dhau ntug zog. Hab tsis
pub zej zog tuaj paab log le. Tug nam yau tuag tu sav thaum yuav tsaus
ntuj tuab nub ntawd.
Tug xwm txheej nuav, kuv hab kuv txiv pum quas ntsoov phom cig plawg
rua huv tug Hmoob ntawd lub tsev. Taag zej zog yeej ntshai poob plig
taag.
Mej cov tub txawj ntxhais ntse ho xaav le caag? Cov Hmoob ntawd tsim
nyog tuag zoo le hov lov? Qhov xwm txheej nuav kuv muab sau tau ib
tsaab essay miv miv tso rua phoo ntawv " To Open Your Mind" The 2005
collection of writing by adult leaners in Minnisota, Minnesota Literacy
Council, page 166."
Tau 4 lub hlis txwm nkaus tom qaab kws Nploglab tua cov Hmoob ntawd,
Nploglab yeej tuaj lwg noj lwg haus huv 2 lub zog Hmoob nyob ua ke
ntawd cuag le Hmoob tsis yog pej xeem Nplog. Nyob peg Nploglab lub
khaib mas qab coob dua huv zog. Pejxeem tej qab, npua hab dev raug
Nploglab yuam coj moog noj taag. Kuv muaj ib tug lauv qab dib dig muag
lawd tseem raug ob tug tub rog Nploglab tuaj yuam kuv txiv kuas muab
rua puab, kuv txiv has tas tug qab dig muag lawm hab ntxaug ntxaug tsis
zoo tua noj nua mas ob tug tub rog ntawd ua nstej muag dub doog rua kuv
txiv hab has " Phauj thaub! Khaab nib khoai mas aus naam caub npauj
daib no!" Kuv txiv txha tau ntshai hab muab tug qab dig muag rua ob tug
tub rog Nploglab ntawd coj moog lawm. Tsuav yug tau kev kaaj sab zog
taam sim xwb tais ua ib sab. Qhov nuav yog ib qho ua rua mej cov kwv
tij Hmoob kws nyob rua Nploglab qaab hwj chim los sim ncu mej, tog mej
moog cawm, mej yog puab nam puab txiv? Los mej yuav moog muab loos kuas
tuag kawg kag moog, mej maam tuag ua qaab?
2. Xyoo 1977-78, muaj ib paab Hmoob tawg rog muaj 200 leej raug tub rog
Nploglab nteg tua nub noob nrho nyob rua ib cheeb tsaam zog Namo Nale,
ntawm taw roob Phou Kong, Sayabouri. Raws le tug pav has tas paab Hmoob
ntawd tsiv Xieng Khouang lug hlaa ib cheeb tsaam zog Namo nale, cov tub
rog Nploglab nyob ntawd txha caum moog nteg tau thaum puab taab tom
moog pw rua ib lub kwj haa. Nplog muab tua tuag taag nrho tsis has tug
luj los miv le. Muaj 6 tug mivnyuas Hmoob mas tuag ntxim hlub heev. 6
tug miv nyuas ntawd Nploglab txhaub dev lug tum, cov miv nyuas Hmoob
quaj quaj tsis muaj nam txiv lug hlub lug cawm vim puab tub raug tua
tuag ua ntej taag lawm, tshuav tej tug tsis tau tuag tu sav mas
Nploglab maam muab nplawm ntoo tuag. Nploglab yeej tsis log le, puab
tsuas ntuv ntoo lug tsuam txuj kev hab txwv tsis pub tuab neeg taug
txuj kev ntawd tau ib xyoo nkaus los tseem tsw si hab. Pob txhaa Hmoob
dawb vwb vog rua nuav rua u. Tej nuav yog tim cov Hmoob tsi zoo lov?
Tim cov Hmoob ntawd tiv tsis taug txuj kev tsim txom, puab tsuas tsiv
kuas dhau lug cawm sav rau qhov txag xwb, ua caag ho tseem raug tua le
tej tsaj txhu xwb? Mej yog Hmoob, mej ho xaav le caag?
Cov xwm txheej zoo le nuav muaj thousands cases xwb. Mej xaav tas Hmoob
yuav tuag txom nyem txug pes tsawg txheeb leej dag? Yog le caag mej tau
zoo noj, tau zoo naav, tau zoo kawm txuj ci lawm mej txawm nov qaab
taag lawm los caag?
Kuv thov kuas mej Hmoob tsis xob tsaug tsaug zug lawm, ca le tsim rov
lug peb sib hlub txha paab tau peb haiv neeg kuas dim txuj kev txom
nyem kws tau has nuav.
Ua tsaug
Yang Thao
.
- Follow-Ups:
- Re: Tsoom fwv Nploglab tua Hmoob
- From: Xejthim
- Re: Tsoom fwv Nploglab tua Hmoob
- From: phabej
- Re: Tsoom fwv Nploglab tua Hmoob
- From: Moobsib
- Re: Tsoom fwv Nploglab tua Hmoob
- Prev by Date: Re: Ahha!.... Tos Tshua ua heev ua luaj rau NPlogliab los...
- Next by Date: Re: H\Mong women are beautiful but.......
- Previous by thread: H\Mong women are beautiful but.......
- Next by thread: Re: Tsoom fwv Nploglab tua Hmoob
- Index(es):
Relevant Pages
|