Re: lingva sondeto

Harri Laine <neniu.adreso@xxxxxxxxxxxxxx>:

Marko Rauhamaa kirjoitti:

Kiel PAG klarigas, "por" + infinitivo ĝenerale havas kiel aganton la
subjekton de la propozicio.

Tio ja estas facila konstato (gxenerale = plej ofte), sed se oni
starigas gxin kiel regulon, laux kiu oni cxiam konstruu siajn frazojn,
oni pasxas sur la fantazian kampon de lingva logikumado. Kiam la frazo
igxas pli komplika, precipe se pasiva aux kun "ne", la "regulo" pli
kaj pli kadukas.

Mi rigardas la regulon kiel tre rigidan. Tiel funkcias ankaŭ la analogaj
strukturoj en pluraj aliaj eŭropaj lingvoj ("in order to", "för att",
"um ... -en", "-kseen", "para").

a La vorton "gxi" ni konsilas cxiam uzi
nur por anstatauxi objekton aux
aferon (kiel "li" anstatauxas personon);

Cxi-ekzemple la subjekto de "por anstatauxi" evidente estas "la vorto
'gxi'", dum en la frazo povus roli ankaux du aliaj subjektoj, tiuj de
"konsilas" kaj "uzi".

Vere tiu frazo estas tute laŭa al la regulo, kvankam mi vortigis ĝin tro
simpla per "la subjekto de la propozicio". Vere temas pri aganto de
verbo. La aganto de "uzi" estas sama kiel la aganto de "anstataŭi".

Precipe estas neeble uzi objekton aŭ adjekton kiel aganton de
por-infinitivo:

Vi bezonas iun por ami vin.

signifas:

Vi bezonas iun, por ke vi amu vin.

kaj ne:

Vi bezonas iun, por ke ŝi aŭ li amu vin.

b Por fari tion en la plej bona maniero
necesas iom da scioj pri la sistemo

c *kapauxskultiloj* Paro de malgrandegaj
lauxtparoliloj por meti rekte sur la orelojn.

d La unuatempa permeso presi per h
estas necesa rimedo por ne fari
ofte la presadon de ia verko tute
ne ebla aŭ tro multekosta

PAG menciis escepton al la regulo. Mi ne ĝuste memoras la vortigon, sed
tiuj tri ekzemploj estas plivastigoj de la baza principo:

En senpersonaj kuntekstoj "por fari" signifas "por ke oni faru".

Tamen rigardas tiun uzon kiel eraretan.

La originala ekzemplo

0 Mi donis al li monon por meti
en sian posxon.

donas nenian eblon miskompreni kiu donas, kiu metas kaj en kies
posxon.

Miskompreneblo apenaŭ rolas en sintakso.

Krome "meti" ordinare bezonas eksplicitan objekton.

Latinida supersticxo.

Aŭ anglida aŭ suomida:

*Annoin hänelle rahaa pannakseen taskuunsa.

*I gave him money in order to put in his pocket.


Marko

--
Marko Rauhamaa mailto:marko@xxxxxxxxxx http://pacujo.net/marko/
.

Relevant Pages

  • Re: Martiro, pardono kaj satano
    ... Via vortigo tuj pensigas al la etimologio de la vorto 'valoro', kiu ... havas la saman etimon kiel 'valuto'. ... Pri pardono, mi invitas vin atente relegi la rakonton de la ... murdo de Habel kaj ghiaj sekvoj en Genezo 4. ...
    (soc.culture.esperanto)
  • Re: Martiro, pardono kaj satano
    ... Via vortigo tuj pensigas al la etimologio de la vorto 'valoro', kiu ... havas la saman etimon kiel 'valuto'. ... Vidu pri la Legho de Redono en ... Inter pardono kaj leĝo de "'okulon pro okulo, ...
    (soc.culture.esperanto)
  • Re: SAT kaj anarkismo (estis Tolstoj)
    ... *) Kiu neniam utiligus la formojn "SAT-ano" kaj UEA-ano sed preferas la formojn "ano de SAT" kaj "ano de UEA", ĉefe pro la risko, ke mi je parolado kaj legado de tekstoj povus percepti, ke mi diras la ... Ghi do ne devus ofendi informitan membron de SAT, ... Tiu grupo ŝajne transformiĝis al Esperanta Laborista Asocio kiu siavice aliĝis al SAT en Prag 1921. ... de la vorto "anarkio" en NPIV mallertulo pri anarkismo kiel mi povas havi la impreson, ke anarkismo estas movado kiu alstrebas plena mankon de ordo kaj, ke unu el la rimedojn tiaj personoj utiligas por atingi sian celon estas teroristaj agoj. ...
    (soc.culture.esperanto)
  • Re: Ne angla, ne franca
    ... multkulturismo-kritiko, tiu, kiu ligigxas kun la nocio "postetneco" kaj ... debato pri oficialigo de la angla rekte najbaras kun la debatoj pri la ... okazi, kaj mi ankaux ne scius diri, kiel la imperiismeco de la usona ...
    (soc.culture.esperanto)
  • La Esperanto Radikala Asocio parolas en la interparlamenta konferenco
    ... kaj la partoprenatoj venis el 148 Ŝtatoj de la mondo. ... kaj samtempe en konferenco, kiu rigardas al la estonto, la estonto de ... la demokratio. ... de la informado kaj de la komunikado, al kiel eble plej granda nombro ...
    (soc.culture.esperanto)